Gotha G III i G IV

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja Oct. 18, 2017, 7:01 a.m.

Tagi:

Gotha G III i G IV

Obydwa modele zaprojektowane zostały przez Hansa Burkharda i Karla Rösnera w fabryce wagonów kolejowych Gotha, która na potrzeby wojny do 1915 r. produkowała samoloty bombowe. Wersja G III do służby weszła w październiku roku 1916, a wersja rozwojowa tego samolotu - G IV, różniąca się m.in. poszyciem i układem lotek, trafiła na front w lutym roku następnego. Lotnictwo niemieckie wykorzystywało maszyny te do wypadów niszczycielskich dziennych i nocnych na Anglię, oraz na Bałkanach. Samoloty te latały również w barwach austro - węgierskich, gdzie brały udział w nalotach bombowych na Froncie Włoskim. Oprócz zakładów Gothaer Waggonfabrik A. G. Gotha, samoloty te na licencji produkowane były także w zakładach: LVG (Luft Verkehrs G.m.b.H. oraz Siemens Schuckert Werke G.m.b.H. Powstało tylko około 25 sztuk w wersji G III i około 230 w wersji G IV.


Lotnictwo polskie posiadało 1 samolot Gotha w wersji G III oraz 4 egzemplarze G IV. Wszystkie samoloty stanowiły zdobycz wojenną. Bojowo służył tylko jeden samolot G IV o nr 213/17, któremu zmieniono numerację po przeglądzie w Ławicy na 100/17. Samolot ten trafił do 21 EN w kwietniu 1920 r. Od końca maja do początku sierpnia tegoż roku maszyna ta w eskorcie Fokkerów D VII z 15 EM nękała wojska bolszewickie niszcząc m.in. pociągi pancerne, większe zgrupowania wojsk i zaplecze logistyczne wroga. W 21 EN załogę samolotu stanowili głównie por. pil. L. Rayski i por. obs. Cz. Filipowicz. Od lipca 1920 r. samolot ten przekazany został pod skrzydła 6 EW stacjonującej we Lwowie. W eskadrze tej załogę stanowili por. pil. Ludwik Idzikowski i ponownie por. obs. Cz. Filipowicz. W dniu 31 sierpnia 1920 r. podczas lotu próbnego doszło do kraksy podczas lądowania, w wyniku której oderwane zostało podwozie. We wrześniu samolot odesłano od składnicy w Poznaniu. Pozostałe samoloty, które znajdowały się w Ławicy zostały rozebrane na części.

Konstrukcja:

Samolot bombowy, dwusilnikowy, trzyosobowy (pilot, strzelec, bombardier), dwupłatowy o konstrukcji mieszanej ze znaczną przewagą drewna, z kabinami odkrytymi oraz podwoziem stałym.

Silniki

Dwa razy Mercedes D IVa o mocy 260 KM (191 kW), stosowano również Daimler - o takiej samej mocy, Hiero o mocy 230 KM (169 kW) i rzadko Maybach IVa o mocy 183 kW. Podobnie jak w przypadku samolotów bombowych Friedrichshafen zastosowano chłodnice czołowe i śmigła w układzie pchającym. W kadłubie umieszczono dwa zbiorniki paliwa o pojemności 275 dm3 każdy, a dodatkowy zbiornik opadowy umieszczony u nasady górnego lewego skrzydła miał pojemność 70 dm3. żbiornik oleju o pojemności 60 dm3.

Skrzydła

Płaty trójdzielne, dwudźwigarowe. Dźwigar dla skrzydła środkowego wykonany był z rur stalowych, reszta drewniana. Komora płatów była wieloprzęsłowa. Skrzydło środkowe wąskie dla pomieszczenia śmigieł. Oba płaty miały dość duże wydłużenie: dla górnego l = 11,0, a dla dolnego l = 10,2. Płaty miały poszycie płócienne. Lotki osadzone były na obu płatach tylko w wersji G IV i miały kompensację rogową.

Stery

Spawane z rur stalowych i w poszyciu płóciennym. Stateczniki posiadały usztywnienie w postaci zastrzałów.

Kadłub

Konstrukcji kratownicowej wykonanej z drewna. Od przodu do połowy długości kadłuba, oraz na grzbiecie pokryty był sklejką, reszta płótnem. Wersja G IV w całości pokryta była sklejką. Podwozie składało się z dwóch podwójnych kół oraz płozy ogonowej.

Uzbrojenie

Na przodzie i grzbiecie kadłuba dwa ruchome k. m. Parabellum wz.14, kal. 7,92 mm strzelca i bombardiera. W obydwu modelach dla tylnego strzelca zaprojektowano ukośny tunel zapewniający dodatkowo pole ostrzału od spodu, gdzie kąt ostrzału wynosił 25o w płaszczyźnie prostopadłej (bocznej) i 60o w równoległej do osi kadłuba. Łączny ładunek bomb wynosił 300 - 500 kg. Bomby zawieszone były pod kadłubem. W kabinie bombardiera (pierwsza patrząc od dziobu) umieszczony był celownik bombardierski (luneta celownicza) Goerz.

Dane taktyczno techniczne:

Gotha

Jednostka miary

G III, z silnikiem D IVa.

G IV, z silnikiem D IVa.

G IV (prod LVG), z silnikiem Hiero.

Wymiary:

Rozpiętość

m

23,7

Długość

m

12,4

12,2

12,3

Wysokość

m

3,9

4,3

Powierzchnia nośna

m2

89,5

Masy:

Własna

kg

2383

2413

2541

Użytkowa

kg

1235

1335

1393

Całkowita

kg

3618

3648

3934

Osiągi:

Prędkość max

km/h

135

130

Prędkość przelotowa

km/h

110

---

Prędkość minimalna

km/h

70

---

Czas wznoszenia na 3000 m

min

28

---

Pułap

m

5000

4500

Zasięg

km

400

400 - 600

---

Czas lotu

h, min

3,45

3,45 - 6

---

Źródła:

 Bączkowski W., Samoloty bombowe pierwszej wojny światowej, Warszawa 1986.
 Jankiewicz Z., Malejko J., Samoloty i śmigłowce wojskowe – F-H, Encyklopedia Lotnictwa Wojskowego, t. 8, Warszawa 1994.
 Morgała A., Samoloty wojskowe w Polsce 1918 – 1924, Warszawa 1997.
 Pawlak J., Polskie eskadry w latach 1918 – 1939, Warszawa 1989.
 Rezmer W., Litewskie lotnictwo wojskowe 1919 – 1940, Toruń 1999.
 Zieliński J., Wójcik W., Lotnicy – Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, T. 1, Warszawa – Toruń 2005.
 Polska Flota Napowietrzna, nr 3, 1919 r.


Fotografie:
http://www.wwiaviation.com/bombers_german.html
http://flyingmachines.ru/Site2/Crafts/Craft25529.htm
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gotha_G_IV_na_Lawicy.jpg
https://en.wikipedia.org/wiki/German_strategic_bombing_during_World_War_I

Zobacz podobne artykuły: