Oeffag D III

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja June 16, 2017, 5:34 a.m.

Tagi:

Oeffag D III

Wytwórnia Österreichische Flugzeugfabrik AG w 1917 r. rozpoczęła budowę licencyjnych Albatrosów D III. Celem niemieckich konstruktorów było zmniejszenie masy płatowca, aby uzyskać jak najlepsze osięgi z silnika Mercedes o małej mocy (160 KM). Austriacy inżynierowie wprowadzili pewne udoskonalenia samolotu. Wzmocniono konstrukcję, dzięki czemu możliwe było wprowadzenie lepszych silników Daimler. Do końca pierwszej wojny światowej Niemcy nie rozwiązali problemu wynikającego z konstrukcji półtorapłatowej. W Austrii zastosowano podwójny dźwigar i dzięki czemu słabość konstrukcji płatów została wyeliminowana. Kolejnym krokiem specjalistów austriackich było wzmocnienie kadłuba. W lotnictwie austriackim samoloty Oeffag D III wykorzystywane bojowo były m.in. na Froncie Włoskim, na Bałkanach i Rosji. Na samolocie tego typu węgierski pilot Frigyes Hafty dokonał pierwszego udanego skoku na spadochronie (w warunkach bojowych, z płonącego samolotu) w historii Austro - Węgier. Powstało 586 egzemplarzy modelu D III, w trzech wersjach (Bauart, dalej Ba.), różniących się zastosowanym motorem: seria 53.2, seria 153 i seria 253 ciesząca się opinią najlepszego samolotu myśliwskiego austro - węgier.


Strona Polska zakupiła w sumie 38 samolotów Oeffag D III w wersji Ba.253. Pierwsza oferta złożona 31 grudnia 1918 r. przez wytwórnię Oeffag na sprzedaż myśliwców D III została przyjęta i już 13 stycznia 1919 r. podpisano kontrakt pomiędzy Rządem Polskim i Oeffag AG na dostawę 12 samolotów najnowszej wersji Ba.253. Odbiór zakontraktowanych maszyn miał się odbyć w fabryce w Wiener-Neustadt pomiędzy 8 a 25 stycznia 1919 r. W tym czasie konkurencyjną ofertę na dostawę nowoczesnych myśliwców Ba.85 (lub D I) złożyły Polsce zakłady Wiener Karoserie Fabryk (dalej WKF). W takiej sytuacji zdecydowano przeprowadzić loty porównawcze obydwu modeli. Loty te odbyły się pomiędzy 27 stycznia a 7 lutego 1919 r. pod okiem komisji polsko - austriackiej. W trakcie konkursu, podczas wyprowadzania samolotu z korkociągu, załamały się skrzydła w samolocie WKF Ba.85 (D I), który rozpadł się w powietrzu, zabijając pilota por. Ewalda von Loserta. Wypadek ten miał znaczny wpływ na decyzję komisji oceniającej oba modele. Zwycięskim samolotem okazał się Oeffag D III.


Zaraz po ogłoszeniu zwycięzcy wpłynęła kolejna oferta zakładów Oeffag na dostawę następnych 14 maszyn Ba.253 i 14 spadochronów siedzeniowych. Realizacja zamówienia ulegała przedłużeniu w związku z brakiem podpisania polsko - austriackiej umowy gospodarczej. Pierwsza partia zamówionych 26 samolotów dotarła do Polski dopiero na początku lipca 1919 r. Niedługo później podpisano trzecią umowę na kolejnych 12 maszyn Ba.253, które wysłane zostały 20 października 1919 r.
Pierwszą eskadrą dozbrojoną w nowo zakupionym sprzętem była 7 EM, do której 12 samolotów skierowano w sierpniu 1919 r. Polsko - amerykańscy piloci z Eskadry Kościuszkowskiej wykonywali na nich loty szturmowe, skierowane przeciw piechocie i kawalerii jako wsparcie polskiej piechoty, a także loty bombowe. W związku z małą aktywnością lotnictwa bolszewickiego w rejonie działania 7 EM, akcje myśliwskie były jednak rzadkością.


W kwietniu 1920 r. samoloty myśliwskie Oeffag trafiły również do 13 EM (ex. 2 E. Wielk.). Piloci tejże formacji na samolotach D III brali udział w walkach na Froncie Litewsko - Białoruskim, także w Bitwie Warszawskiej, Bitwie nad Niemnem, a w schyłkowym okresie walk ścigali uciekających bolszewików w kierunku na Lidę. W Polsce oprócz samolotów pochodzących z zakupów znalazło się dodatkowo 10 sztuk odbudowanych lub wyremontowanych w CWL i przydzielonych do 7 i 19 EM. Kilka samolotów oddanych zostało również do dyspozycji wyższych dowódców, a kolejnych kilka służyło w Szkole Pilotów w Krakowie. Samoloty Oeffag D III stopniowo wycofywane ze służby od roku 1922, ostatnie egzemplarze latały jeszcze do końca 1923 r.

Konstrukcja:

Samolot myśliwski, jednosilnikowy, jednomiejscowy, dwupłatowy w układzie półtorapłata, o konstrukcji drewnianej z kabiną odkrytą i podwoziem stałym.

Silnik

Głównie stosowano motor Austro Daimler Bauart, o mocy 225 KM (166 kW). Silnik był 6 - cylindrowy, z rzędowym układem cylindrów stojących i chłodzony wodą. Silnik przesunięty był do tyłu względem silnika Mercedes w Albatrosie. Chłodnica znajdowała się w baldachimie, niekiedy przesunięta była w stronę prawego skrzydła. Cylindry posiadały pełne osłony blaszane, które w razie potrzeby można było usunąć. Śmigło pozbawione było kołpaka, a zmodyfikowany dziób samolotu był wyprofilowany aerodynamicznie blachą.

Skrzydła

Jak w Albatrosie D III, o wzmocnionej konstrukcji. Wzmocniono dźwigary i żebra, poprzez zastosowanie większego ich przekroju. Płat górny wysunięty został do przodu o 16 mm w stosunku do Albatrosa.

Stery

Jak w Albatrosie D III, zmieniono kształt płetwy podkadłubowej na bardziej trójkątny.

Kadłub

Jak w samolocie Albatros D III, o wzmocnionej konstrukcji w rejonie łoża silnika.

Uzbrojenie

Dwa zsynchronizowane k. m. Schwarzlose M16R wz.7/12, kal. 8,0 mm. Zapas amunicji wynosił 500 sztuk na lufę. Zastosowano synchronizator marki Priesel lub Styer.

Wyposażenie dodatkowe

Spadochron siedzeniowy.

Dane taktyczno - techniczne:

Wymiary:
- Rozpiętość płata górnego - 9,00 m
- Rozpiętość płata dolnego - 8,70 m
- Długość - 7,35 m
- Wysokość - 2,80 m
- Powierzchnia nośna - 20,56 m2
Masa:
- Masa własna - 716 kg
- Użytkowa - 289 kg
- Całkowita - 1005 kg
Osiągi:
- Prędkość - Vmax = 170 - 196 km/h (w zależności od wersji)
- Prędkość wznoszenia - 5,3 - 6,25 m/s
- Czas wznoszenia na 1000 m - 3 min i 15 s
- Czas wznoszenia na 3000 m - 13 min
- Czas wznoszenia na 5000 m - 35 min
- Pułap - 5800 m
- Zasięg - około 350 km
- Rozbieg - 30 - 100 m*
- Dobieg - 50 - 100 m*
- Długość lotu - 2 h

* Zależnie od źródła.

Źródła:

 Chołoniewski K., Bączkowski W. "Samoloty wojskowe obcych konstrukcji 1918-1939. Tomik 3". Seria "Barwa w lotnictwie polskim" nr 8. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. Warszawa 1988.
 Goworek T., Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa 1991.
 Goworek T. ”Samoloty myśliwskie I wojny światowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1981.
 Morgała A., Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924, Warszawa 1997.
 Pawlak J., Polskie eskadry w latach 1918 – 1939, Warszawa 1989.


Fotografie:
http://www.wwiaviation.com/gallery-poland.html

Zobacz podobne artykuły: