Rorison Harmon (Herman) Chadbourn por. pil.

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja May 30, 2017, 12:13 p.m.

Tagi:

Rorison Harmon (Herman) Chadbourn por. pil.

Ukończył Uniwersytet w Georgii w roku 1916, następnie przeszedł szkolenie w Amerykańskiej Szkoły Lotniczej w Minneola. W lutym 1918 r. podczas pobytu we Francji w Centrum Instruktorów Lotniczych w Issound ukończył kurs pilotażu, obejmujący również wykonywanie lotów nocnych. Po odbytym szkoleniu pracował jako oblatywacz, odbył około 200 godzin lotów. Od dnia 22.10.1918 r. służył w 22 Dywizjonie Lotniczym (22 Aerosquadron). W dniu 3.11.1918 r. na swym koncie zaliczył trzy oficjalne zwycięstwa nad niemieckimi Fokkerami. Uhonorowany za to został Amerykańskim Krzyżem Zasługi. W powietrzu spędził łącznie około 330 godzin, z czego w USA 30 godz., we Francji 200, a w 22 Dywizjonie Lotniczym 35 godzin i 37 min.


Służbę w lotnictwie polskim pełnił od dnia 29.11.1919 r., zastępując por. pil. Edmunda Gravesa (który 12.10.1919 r. zginął w katastrofie we Lwowie). Walczył w 7 EM, w barwach której brał udział w lotach drużynowych i pojedynczych. Przynależał do klucza eskadry dowodnego przez kpt. pil. M. Coopera. W trakcie swej służby polowej wielokrotnie odznaczył się atakując jazdę, piechotę i tabory bolszewickie zadając przeciwnikowi dotkliwe straty. Jedyna mapa w eskadrze została wytrącona mu z ręki kulą sowiecką. Loty odbywał więc bez mapy terytorium, nad którym się przemieszczał. W kwietniu 1920 r. brał udział w bombardowaniu oddziałów sowieckich i dworca kolejowego w Czudnowie. W dniu 15.05.1920 r. w okolicy Korsunia zaatakował oddział piechoty bolszewickiej. Po wymianie ognia jego samolot został trafiony w zbiornik paliwa i musiał przymusowo lądować na terytorium zajętym przez wroga. Ścigany pokonał 45 km pieszo w celu przekazania informacji zdobytych w czasie wykonywania lotu, następnie powrócił w celu uratowania płatowca. W dniu 12.06.1920 r., podczas lądowania na uszkodzonym pociskami sprzęcie uległ ciężkim obrażeniom i połamał sobie zebra. Odznakę pilota na czas służby w wojskach lotniczych wraz z przysługującym tytułem otrzymał, będąc w stopniu porucznika, w październiku 1920 r. Dnia 10.08.1920 r. został awansowany na stopień kapitana i zwolniony na własną prośbę z Wojska Polskiego.


Za przykładną służbę pełną oddania i poświęcenia odznaczony został Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 2928 (w dniu 14.03.1921 r. w Waszyngtonie) oraz Krzyżem Walecznym. W roku 1928, za czyny bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918-1920, otrzymał Polową Odznakę Pilota nr 110. Został uhonorowany również Krzyżem Polskich Żołnierzy z Ameryki.

Źródła:

T. Goworek, Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa 1991.
R. F. Karolevitz, R. S. Fenn, Dług Honorowy. Amerykańscy piloci Eskadry Myśliwskiej im. Kościuszki w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920, Warszawa 2005.
Z. Kozak, Udział lotników amerykańskich w wojnie polsko-bolszewickiej, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 18, 1995.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
H. Mordawski, Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920. Narodziny i walka, Wrocław 2009.
K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005 (* autorzy podają imię Herman).
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 40 z dn. 20.10.1920 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.

Zobacz podobne artykuły: