Dzierzgowski Michał por. obs. pil. dr chemii

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja Oct. 17, 2017, 6:58 a.m.

Tagi:

Dzierzgowski Michał por. obs. pil. dr chemii

Urodzony 18.09.1902 r. w Poznaniu, syn Edmunda i Marii. Ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu, będąc jeszcze uczniem tej szkoły przystał do oddziałów Straży Ludowej. W jej szeregach brał udział w Powstaniu Wielkopolskim.


W dniu 16.11.1918 r. wstąpił w szeregi Wojska Polskiego, swoją służbę rozpoczął od Stacji Lotniczej na Ławicy. W niedługim czasie ukończył kurs mechaników i obserwatorów lotniczych, a także Szkołę Podchorążych w Warszawie. Na początku 1920 r. dostał przydział do 14 EW, z którą wyruszył na Front Litewsko–Białoruski.


W dniu 17.04.1920 r. obs. Dzierzgowski z ppor. pil. Ziembińskim w asyście 3 innych polskich maszyn wylecieli w celu zbombardowania bolszewickiego lotniska w okolicy stacji kolejowej Sławiany. Widząc nadlatujące samoloty bolszewicy poderwali do walki 2 myśliwskie Nieuporty, które zaatakowały załogę Dzierzgowski-Ziembiński, lecącą mało zwrotnym i niezdatnym do walki powietrznej wywiadowczym DFW C V. Nieuporty atakowały od spodu, poza polem ostrzału broni obserwatora. Pilot Ziembiński, żeby umożliwić obs. Dzierzgowskiemu prowadzenie ostrzału postanowił nurkować, aby nabrać prędkości i po chwili unosić nos pod kątem 45 stopni. Dzięki takim manewrom, por. Dzierzgowski zestrzelił jeden z samolotów wroga. Pilot drugiego z Nieuportów widząc, że do walki włączają się pozostałe polskie maszyny zrezygnował z dalszych ataków. Załoga Dzierzgowski-Ziembiński wykonała zadanie wyrzucając cały zapas bomb na sowieckie lotnisko. Po powrocie do jednostki okazało się, że ich DFW otrzymał 8 trafień: 1 w podstawę k.m. obserwatora (na linii jego korpusu), drugi postrzał był zaraz nad głową pilota, trzeci uszkodził ster kierunku, a pozostałe pięć przestrzeliły skrzydła. W dniu 26.04.1920 r. potwierdzono meldunkiem zestrzelenie bolszewickiego samolotu i śmierć jego pilota. Obs. Dzierzgowski na Froncie Litewsko–Białoruskim wykonał 9 lotów bojowych. Przez kilka tygodni służył w VII Dywizjonie Lotniczym, następnie w 8 EW walczącej na Froncie Wołyńskim. Później ukończył Szkołę Podchorążych w Bydgoszczy i wraz z 3 EW brał udział w Walkach na Wileńszczyźnie.


W dniu 1.08.1921 został awansowany na stopień podporucznika. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych L. 2145 z 1922 r. przyznano mu tytuł i odznakę obserwatora za czas służby w Wojskach Lotniczych. Z dniem 1.07.1923 r., będąc już w stopniu porucznika skierowany został do Szkoły Pilotów w Bydgoszczy, a później do Wyższej Szkoły Pilotów w Grudziądzu. Po ukończonym szkoleniu trafił do 3 PL w Poznaniu, od lipca 1925 r. służył w Komendzie Portu Lotniczego w Dęblinie. We wrześniu 1924 r. otrzymał tytuł i odznakę pilota na czas służby w wojskach aeronautycznych. W roku 1925 ukończył kurs oficerów technicznych przy Centrali Badań Lotniczych w Warszawie. W listopadzie 1926 r. przeniesiony do kadry oficerów lotnictwa. Służbę zakończył w Komendzie Głównej Wojskowej Stacji Meteorologicznej. W roku 1931 r. przeszedł w stan spoczynku.


Ukończył studia na Uniwersytecie Poznańskim z tytułem doktora chemii. W sierpniu 1939 r. został zmobilizowany i przydzielony jako adiutant dowódcy Dyonu Szkolnego 3 Bazy Lotniczej. Wraz z personelem Bazy ewakuował się w kierunku Rumunii i w dniu 17.09.1939 r. w rejonie Tarnopola dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo został osadzony w obozie przejściowym w Szepietówce, następnie przeniesiony do obozu w Kozielsku. W dniu 2.04.1940 r. został wywieziony do lasku katyńskiego i zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD. Zidentyfikowany w grobach katyńskich pod nr-em AM-2116.


Za bohaterskie czyny dokonane w okresie wojny polsko–bolszewickiej odznaczony został Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8104, Krzyżem Frontu Litewsko-Białoruskiego oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Za czyny bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918-1920 otrzymał też Polową Odznaką Obserwatora nr 49. Otrzymał również Krzyż Kawalerski orderu rumuńskiego „Gwiazda Rumunii”.

Źródła:

K. Banaszek, Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich, Warszawa 2000.
Katyń: księga cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, red. J. Snitko-Rzeszut, Warszawa 2000.
H. K. Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zamordowanych i zaginionych w latach 1939-1946. T. I. Polegli w kampanii wrześniowej, pomordowani w ZSRR i w innych okolicznościach podczas okupacji, rkps w zbiorach autora.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
H. Mordawski, Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920. Narodziny i walka, Wrocław 2009.
Rozstrzelani w Katyniu, Alfabetyczny spis 4410 jeńców polskich z kozielska rozstrzelanych w kwietniu-maju 1940, według źródeł sowieckich, polskich i niemieckich, T. I, red. M. Skrzyńska-Pławińska, Warszawa 1995.
M. Szczudłowski, Opanowanie powietrza przez bolszewików w maju 1920 r. w Bobrujsku, [w:] Księga pamiątkowa 3-go Pułku Lotniczego 1918-1928, Poznań 1928.
E. Tomkowiak, Dzierzgowski Michał,[w:] Kawalerowie Virtuti Militari1792-1945. Słownik biograficzny, t. II (1914-1921), cz. I, red. B. Polak, Koszalin 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 1 z dn. 26.01.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 2 z dn. 18.02.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 40 z dn. 22.06.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 12 z dn. 04.02.1925 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 50 z dn. 24.11.1926 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 55 z dn. 31.12.1926 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 75 z dn. 06.12.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.
Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 95 z dn. 18.09.1924 r.
Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 97 z dn. 25.09.1924 r.
Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.
Rocznik Oficerski Rezerw, Ministerstwo Spraw Wojskowych Biuro Personalne, Warszawa 1934.
Polska Flota Napowietrzna, nr 7, 1920 r.


Fotografie:
Polska Flota Napowietrzna, nr 7, 1920 r.

Zobacz podobne artykuły: