Tuskiewicz (Tuśkiewicz)* Olgierd ppłk dypl. obs. pil.

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja July 22, 2017, 12:44 p.m.

Tagi:

Tuskiewicz (Tuśkiewicz)* Olgierd ppłk dypl. obs. pil.

Urodzony 9.12.1898 r. w Jekaterynodarze, syn Antoniego i Elżbiety. Po ukończeniu Gimnazjum Męskiego im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie pracował jako prywatny nauczyciel, później jako bileter na kolei.


W dniu 17.12.1918 r. na ochotnika zgłosił się do Wojska Polskiego, miesiąc później (dnia 17.01.1919 r.) skierowany został do warszawskiej Szkoły Podchorążych. Po jej ukończeniu otrzymał przydział do 1 Lotniczego Baonu Uzupełnień. W październiku 1919 r. rozpoczął kurs w OSOL, a 9.03.1920 r. jako obserwator został przydzielony do 8 EW. Od dnia 23.04 tegoż roku walczył na froncie w barwach 21 EN. W dniu 3.07.1920 r. odbył lot wywiadowczo–łącznikowy, którego celem było zbadanie ruchu nieprzyjaciela w rejonie Izasław-Szepietówka–Połonna–Lubań–Hryców oraz nawiązanie łączności i zrzut rozkazów dla grupy gen. Szamańskiego w Borysowie. Zadanie wykonywał z pilotem Jerzym Wieniawa-Długoszowskim, lot trwał ponad 3 godziny, a zadanie utrudniał silny ostrzał z ziemi. Po wykonaniu misji lotnicy zbombardowali oddziały bolszewickie i wylądowali w Starokonstantynowie, gdzie złożyli meldunek. W tym dniu kolejny raz wzbili się w powietrze w celu ponownego zbadania ruchu bolszewików na linii Miropol–Szepietówka–Izasław–Koskow. Podczas lotu na wyznaczonej linii ich samolot znalazł się pod nieustającym ostrzałem. W okolicy Izasławia pilot ppor. Wieniawa–Długoszowski został trafiony kulą wroga w okolice żołądka. Pomimo rany pilota kontynuowali lot ostrzeliwując i obrzucając bombami napotkane oddziały Sowietów. Po wykonaniu zadania obs. Tuskiewicz pomógł rannemu koledze szczęśliwie sprowadzić samolot na lotnisko. Za ten lot obaj lotnicy zostali przedstawieni do odznaczenia Krzyżem Virtuti Militari. W dniu 15.07.1920 r. w trakcie lotu z pilotem ppor. Zdzisławem Jakubowskim zostali zestrzeleni w okolicy Targowicy. Samolot doznał uszkodzeń śmigła, dwóch cylindrów oraz sterów. Obserwator Tuskiewicz pomagał doprowadzić uszkodzoną maszynę do własnych linii, samolot przymusowo wylądował tuż przed nimi. Pod kulami kawalerii wroga polscy lotnicy spalili płatowiec, dzięki czemu nie dostał się w ręce wroga a sami skryli się w pobliskim lesie, później powrócili do swojej jednostki.


W październiku 1920 r. będąc w stopniu podporucznika otrzymał tytuł i odznakę obserwatora na czas służby w wojskach lotniczych. Od 12.02.1921 r. służył w 14 EW, a od 23.06.1921 r. w 5 EW. Od początku października 1921 r. pełnił funkcję adiutanta dowódcy VII Dyonu Lotniczego. W okresie od 7.03.1923 r. do 4.10.1923 r. odbył szkolenie pilotażowe. W sierpniu 1924 r., będąc w stopniu porucznika obserwatora otrzymał tytuł i odznakę pilota na czas służby w wojskach aeronautycznych (L. 663). Następnie został wykładowcą w bydgoskiej Szkole Pilotów. Od 21.03 do 09.08.1924 r. przebywał w Wyższej Szkole Pilotów, późnej służył w 3 PL. Następnie, na okres od 5.01.1925 r. do 20.02.1925 r. odkomenderowany został do Szkoły Pilotów w charakterze wykładowcy. W czerwcu 1925 r. został przydzielony do składu personalnego eskadry lotniczej, wyznaczonej do przeprowadzenia z Francji do Warszawy dziesięciu nowo zakupionych samolotów Potez XV. W marcu 1927 r. otrzymał przydział do Departamentu IV M.S.Wojsk. na stanowisko referenta. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie pracował m.in. w II Dywizjonie Liniowym w Poznaniu, od 14.11.1933 r. dowodził 35 Eskadrą Liniową, później w 3 Grupie Aeronautycznej był I oficerem sztabu dowództwa. W marcu 1928 r. został awansowany na kapitana z dniem 1.01.1928 r. W roku 1939 został szefem Wydziału Studiów Dowództwa Lotnictwa M.S.Wojsk, a po wybuchu II Wojny Światowej był dowódcą lotnictwa Armii „Karpaty”. Przedostał się przez Rumunię i Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie był m.in. komendantem Wyższej Szkoły Lotniczej w Polskich Siłach Powietrznych.


Za okres wojny z bolszewikami odznaczony został Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8088, Krzyżem Walecznych Srebrnym Krzyżem Zasługi, a także Polową Odznaką Obserwatora nr 43. Uhonorowany również łotewską odznaką lotniczą.

Źródła:

O. Cumft, H. K. Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Warszawa 1989.
H. K. Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zamordowanych i zaginionych w latach 1939-1946. T. I. Polegli w kampanii wrześniowej, pomordowani w ZSRR i w innych okolicznościach podczas okupacji, rkps w zbiorach autora.
Księga pamiątkowa 3-go Pułku Lotniczego 1918-1928, Poznań 1928.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
* Ł. Łydżba, 21. Eskadra Niszczycielska w wojnie 1920 roku, Lotnictwo z szachownicą nr 24, 2007.
* K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005 (autorzy podają, że zestrzelenie w okolicy Targowicy miało to miejsce 28.07.1920 r., jednakże ppor. Jakubowski zginął 27.07.1920 r.).
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 40 z dn. 20.10.1920 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 11 z dn. 30.01.1925 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 9 z dn. 17.03.1927 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 6 z dn. 19.03.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 5 z dn. 19.03.1932 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 2 z dn. 26.01.1934 r.
Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 82 z dn. 22.08.1924 r.
* Rocznik oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych - Oddział V Sztab Generalny, Warszawa 1923.
Rocznik Oficerski 1932, Ministerstwo Spraw Wojskowych Biuro Personalne, Warszawa 1932 (wg tego źródła Olgierd Tuskiewicz urodził się 22.12.1896 r.).

Zobacz podobne artykuły: