Krzyczkowski Józef płk pil.

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja May 31, 2017, 6:44 p.m.

Tagi:

Krzyczkowski Józef płk pil.

Urodził się 19.03.1892 r. w Winnicy w powiecie pułtuskim, jako syn Wincentego i Julii. Po ukończeniu szkoły realnej w Warszawie został wcielony do wojska carskiego w dniu 14.10.1913 r. i służył w 197 PP. Dnia 30.04.1914 r. został mechanikiem w 18 korpusowej eskadrze lotniczej. Brał udział w walkach na froncie galicyjskim. W dniu 26.12.1915 r. skierowano go do moskiewskiej szkoły pilotów, po ukończeniu której walczył na froncie austriackim w 2 Gwardyjskiej Eskadrze Lotniczej. Od dnia 14.12.1917 r. walczył w składzie 1 EL II Korpusu Wojska Polskiego. W okresie od 11.05. do 11.11.1918 r. przebywał w niewoli niemieckiej.


Od 15.11.1918 r. służył w lotnictwie polskim. W dniu 16.12.1918 r. na Polu Mokotowskim w Warszawie złożył przysięgę na wierność Rzeczypospolitej. Z dniem 23.11.1918 r. przydzielony został do 3 EW, z którą wyruszył na front. Dekretem Naczelnego Wodza z 06.02.1919 r. został mianowany pilotem. W dniu 19.04.1920 r. wyleciał obciążonym bombami płatowcem na bombardowanie Kijowa. Istniało duże prawdopodobieństwo, że samolot będzie musiał awaryjnie lądować na terenie zajętym przez wroga z powodu braku paliwa lub wadliwego silnika samolotu. Pilot Krzyczkowski bez wahania podjął się tego zadania. W wyniku bombardowania miasta opóźnił na tydzień wyjazd jednego z sowieckich pociągów pancernych na front. Ponadto, mimo silnego ostrzału z ziemi obniżył lot i ogniem k.m. atakował oddziały wroga w okolicy stacji kolejowej. W trakcie lotu świece zapłonowe jego samolotu zostały zalane, co spowodowało nierówną pracę silnika, jednak dzięki doświadczeniu i zimnej krwi pilot zdołał szczęśliwie powrócić na lotnisko. W dniu 19.05.1920 r. uczestniczył w bombardowaniu stacji kolejowej Demirki i stojących na niej transportów wojskowych i pociągów pancernych. W dniach 29 i 30.05.1920 r. brał udział w lotach drużynowych przeciwko statkom i wojskom bolszewickim nad Dnieprem. Z pułapu kilkuset metrów zrzucił bomby, następnie obniżył lot i atakował z k.m., jednocześnie manewrując samolotem tak, aby umożliwić również ostrzał obserwatorowi. W wyniku ataku trzy sowieckie statki zostały uszkodzone, a cała flotylla zmuszona do odwrotu. W trakcie ataku samolot pil. Krzyczkowskiego został kilkukrotnie trafiony pociskami nieprzyjaciela. W dniu 1.06.1920 r. wykonał lot łącznikowy w celu odnalezienia 7 DP. Odnalazł wycofujące się polskie oddziały w okolicy Białej Cerkwi, po czym przekazał meldunki i ponownie wystartował i z nieznacznej wysokości zaatakował ścigające 7 DP oddziały bolszewickie. Nękał wroga do momentu, aż zaczęło brakować paliwa (ponadto samolot otrzymał kilka groźnych trafień). Pilot zdecydował się zawracać do jednostki, jednakże uszkodzenia płatowca zmusiły go do lądowania w odległości około 20 km od lotniska. W nocy i przy bezpośrednim zagrożeniu przez bolszewików udało mu się naprawić uszkodzenia i doprowadzić maszynę na lądowisko w Kijowie. W dniach od 13.04.-19.06.1920 r. wykonał około 50 lotów bojowych. Niemal do końca września wykonywał niebezpieczne loty rozpoznawcze na rozkaz Sztabu Ścisłego Naczelnego Wodza.


Z dniem 1.04.1920 r. został zatwierdzony w stopniu kapitana (Dekret Naczelnego Wodza L. 2299 z dnia 9.09.1920 r.). W dniu 28.11.1920 r. został mianowany dowódcą 10 EW, a od 5.06.1921 r. dowódcą 18 EM. W późniejszym czasie służył w 11 Pułku Myśliwskim i 4 PL. Awansowany na stopień majora z dniem 15.08.1924 r. Z dniem 1.03.1925 r. zatwierdzony został na stanowisku dowódcy dyonu myśliwskiego w 1 PL, a następnie, w listopadzie 1928 r. został przeniesiony do 4 PL w Toruniu na stanowisko komendanta parku. Od dnia 31.03.1930 był zastępcą dowódcy w 5 PL w Lidzie. W marcu 1933 r. awansowany na stopień podpułkownika, a w kwietniu tegoż roku objął stanowisko kierownika działu doświadczalnego w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa. W 1939 został kierownikiem SDDL.


Za wybitne zasługi odznaczony został m.in. Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 198, Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta, Polową Odznaką Pilota nr 15 i Medalem Niepodległości. Uhonorowany również francuską odznaką pilota i międzysojuszniczym Méedaille Interaillée.

Źródła:

H. K. Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zamordowanych i zaginionych w latach 1939-1946. T. I. Polegli w kampanii wrześniowej, pomordowani w ZSRR i w innych okolicznościach podczas okupacji, rkps w zbiorach autora.
Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, pod red. M. Romeyko, Warszawa 1933.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
H. Mordawski, Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920. Narodziny i walka, Wrocław 2009.
J. Pawlak, Polskie eskadry w latach 1918-1939, Warszawa 1989.
K. Sławiński, Lotnisko Mokotowskie w Warszawie, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, Warszawa 1981.
K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005.
Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 6 z dn. 21.01.1919 r.
Dziennik Rozkazów Wojskowych, Nr 16 z dn. 13.02.1919 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 36 z dn. 22.09.1920 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 18 z dn. 28.03.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 131 z dn. 17.12.1924 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 42 z dn. 10.04.1925 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 14 z dn. 5.11.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 8 z dn. 31.03.1930 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 3 z dn. 14.03.1933 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 5 z dn. 11.04.1933 r.
Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych - Oddział V Sztab Generalny, Warszawa 1923.
Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych - Oddział V Sztab Generalny, Warszawa 1924.
Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928.

Zobacz podobne artykuły: