Patalas Ludwik por. pil.

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja Aug. 11, 2017, 11:18 a.m.

Tagi:

Patalas Ludwik por. pil.

Urodzony 4.08.1897 r. w Gnieźnie, syn Teofila i Katarzyny. Ukończył szkołę ludową oraz 3-letnią rzemieślniczą w Kilonii. W dniu 7.11.1916 r. powołany został do wojska niemieckiego, do dnia 6.11.1917 r. walczył na Froncie Zachodnim w 86 Pułku Fizylierów. Od 12.11.1917 r. szkolił się w Szkole Lotniczej w Grudziądzu, następnie w Szkole Artyleryjskiej w Elblągu oraz Bydgoszczy. Jako pilot walczył na Froncie Zachodnim od 2.10.1918 r. Ze służby w wojsku niemieckim zwolniony został 13.01.1919 r.


Do Wojska Polskiego wstąpił 25.06.1919 r. i otrzymał przydział do Stacji Lotniczej w Ławicy. Od dnia 13.12.1919 r. służył w 1 Grupie Lotniczej w Wilnie, następnie od 19.01.1920 r. w 2 EWlkp. (późniejszej 13 EM). Brał udział w walkach na Froncie Litewsko– Białoruskim oraz w bitwie warszawskiej. W okresie od 15–19.08.1920 r. wspierał swymi śmiałymi atakami polskie oddziały w trakcie walk o Radzymin, Nasielsk, Pułtusk, Ciechanów i Płock. Z pułapu zaledwie kilkudziesięciu metrów ostrzeliwał ogniem karabinów maszynowych oddziały wrogiej artylerii, piechoty i kawalerii, siejąc zamęt i popłoch w ich szeregach. W znacznym stopniu przyczynił się do zdobycia powyższych miejscowości. Prawie przy każdym powrocie na lotnisko jego maszyna była uszkodzona od kul sowieckich. W dniu 19.08.1920 r. w trakcie jednego z lotów nad Płockiem, jego samolot został trafiony w chłodnicę, pilot nie zauważywszy tego w dalszym ciągu ostrzeliwał przeciwnika. Gdy skończyła się woda w chłodnicy i silnik zaczął szwankować pilot nie tracąc zimnej krwi skierował płatowiec w kierunku polskich oddziałów. Udało mu się szczęśliwie wylądować na lewym brzegu Wisły niedaleko Płocka.


Od 10.11.1920 r. wraz ze swoją eskadrą stacjonował w Bydgoszczy. W dniu 14.06.1921 r. został przydzielony do 12 EW w 1 PL. Następnie, w roku 1923, przeniesiony do 2 PL z przydziałem do Lotnictwa Morskiego, później służył w Morskim Dyonie Lotniczym w Pucku. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych L. 2145 z 1922 r. przyznano mu tytuł i odznakę pilota na czas służby w Wojskach Lotniczych.


Por. pil. Ludwik Patalas zginał 6.10.1923 r. wraz z kpt. Wiktorem Karczewskim w katastrofie lotniczej w Zatoce Puckiej na pilotowanej przez siebie łodzi latającej Macchi M-9. Na pułapie około 1000 m samolot wpadł w korkociąg, rozpadł w powietrzu i runął na Półwysep Helski od strony Zatoki Gdańskiej. Przyczyną katastrofy była awaria silnika, usterka techniczna oraz najprawdopodobniej błąd pilota (wprowadzenie maszyny w zbyt ostry zakręt). Po katastrofie Ludwika Patalasa i Wiktora Karczewskiego wstrzymano loty na Macchi M-9.


Pochowany został na cmentarzu garnizonowym w Poznaniu. Za wybitne czyny bojowe na froncie został odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8073, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, włoską odznaką pilota oraz pośmiertnie Polową Odznaką Pilota.

Źródła:

Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa, pod red. M. Romeyko, Warszawa 1933.
Konarski M., Olejko A., Polskie Lotnictwo Morskie 1920-56, Kampanie Lotnicze 19, Gdańsk, 1998.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
Ł. Łydżba, II Wielkopolska Eskadra Lotnicza (13. Eskadra Myśliwska), Lotnictwo z szachownicą nr 7, 2003.
 Morgała A., Samoloty w polskim lotnictwie morskim, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, Warszawa 1985.
 A. Olejko, MDLot w opałach. Katastrofy i wypadki w Morskim Dywizjonie Lotniczym 1920-1939. Część 1, Lotnictwo z szachownicą nr 9, 2004.
T. Ruciński, Lotnisko w Grudziądzu część 1, Lotnictwo z szachownicą nr 37, 2010.
K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
E. Tomkowiak, Patalas Ludwik, [w:] Kawalerowie Virtuti Militari1792-1945. Słownik biograficzny, t. II (1914-1921), cz. I, red. B. Polak, Koszalin 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 1 z dn. 26.01.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 12 z dn. 1.03.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 18 z dn. 28.03.1923 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 7 z dn. 27.01.1924 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.

Zobacz podobne artykuły: