Peter Franciszek mjr pil. inż.

Autor: Sebastian Nowosad. Ostatnia aktualizacja Aug. 7, 2017, 7:18 p.m.

Tagi:

Peter Franciszek mjr pil. inż.

Urodzony 8.10.1896 r. w Wiedniu, syn Franciszka i Marii. Po otrzymaniu świadectwa dojrzałości rozpoczął studia w Ecole Superieure de l’Aéronautique w Paryżu. Podczas I Wojny Światowej służył w wojsku austro-węgierskim. Od 1.10.1914 r. dowodził plutonem w 1 PP. Od początku listopada 1915 r. szkolił się na obserwatora w Wiener Neustadt. Początkowo latał na samolotach rozpoznawczych, brał udział w walkach na froncie włoskim (w 14 i 47 eskadrze) oraz froncie rosyjskim (w 47 eskadrze). W okresie od 1.04 do 1.05.1918 r. odbył szkolenie pilota myśliwskiego w Szkole Pilotów w Celowo. Latał jako dowódca w 3 Eskadrze Bojowej na myśliwcach Albatros D-III (Oef). Dnia 16.07.1918 r. odniósł dwa pierwsze zwycięstwa nad myśliwcami włoskimi Hanriot HD-1 nad Val del Concei w rejonie jeziora Garda. W dniu 4.08.1918 r. zestrzelił włoski samolot SVA-5, a 20.08 i 17.09. maszyny typu Pomilio, zyskując status asa. Szósty samolot zestrzelił w dniu 7.10.1918 r., był to brytyjski myśliwiec Sopwith Camel.


Po zakończeniu I Wojny Światowej, wstąpił do Wojska Polskiego w dniu 1.01.1919 r. Początkowo służył w Grupie Lotniczej we Lwowie, brał udział w obronie miasta przed Ukraińcami. Jeszcze w grudniu roku poprzedniego był instruktorem w zaimprowizowanej szkółce pilotów we Lwowie (wraz z ppor. pil. Mieczysławem Garsztką). W dniu 29.04.1919 r. lecąc z ppor. obs. Stanisławem Pietruskim na zwiad w rejonie Lwów–Dublany napotkał artylerię nieprzyjacielską, którą zaatakował z wysokości 50 m i zmusił jej załogę do ucieczki oraz pozostawienia sprzętu. Po skutecznym ataku zawrócił w kierunku polskich pozycji. Napotkawszy polski patrol poinformował o porzuconym sprzęcie artyleryjskim, w wyniku czego wrogie armaty zostały przejęte przez żołnierzy polskich. Został ranny w czasie lotów drużynowych w rejonie Kulikowa w połowie maja 1919 r. W czerwcu tegoż roku został uroczyście udekorowany Krzyżem Walecznych. Jesienią 1919 r., za dotychczasowe zasługi w walce, Naczelny Wódz przyznał mu prawo dożywotniego noszenia odznaki pilota. W okresie od lutego do marca 1920 dowodził 6 EW (po tragicznej śmierci por. Swoszowskiego), działającą w rejonie Tarnopola.


Po zakończeniu działań dowodził 3 RPL we Lwowie. Dekretem Naczelnego Wodza L. 2299 z dnia 9.09.1920 r. został zatwierdzony w stopniu kapitana (z dniem 1.04.1920 r.). Od 15.08.1922 r. pełnił funkcję komendanta parku w 2 PL w Krakowie. Od dnia 15.12.1923 r. był oficerem kontroli w zakładach Plage–Laśkiewicz w Lublinie. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 23.08.1924 r. został mianowany oficerem zawodowym w stopniu kapitana. W roku 1925 przeniesiony służbowo na dwuletnie studia do Francji. W październiku 1926 r. przeniesiony do kadry oficerów lotnictwa. Od 25.08.1927 r. pracował w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa na stanowisku kierownika oddziału silników. Dnia 21.02.1928 r. otrzymał awans na stopień majora (z dniem 1.01.1928 r.), a z dniem 31.03.1933 r. przeniesiony został w stan spoczynku. Zmarł w 1968 r. w Warszawie.


Za okres wojny polsko–ukraińskiej i polsko–sowieckiej odznaczony został Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8087, oraz Polową Odznaką Pilota nr 30. Uhonorowany został także rumuńską odznaką pilota.

Źródła:

T. Goworek, Pierwsze samoloty myśliwskie lotnictwa polskiego, Warszawa 1991.
G. Łukomski, B. Polak, A. Suchcitz, Kawalerowie Virtuti Militari 1792-1945. Wykazy odznaczonych za czyny z lat 1863-1864, 1914-1945, Koszalin 1997.
H. Mordawski, Polskie lotnictwo wojskowe 1918-1920. Narodziny i walka, Wrocław 2009.
S. Pietruski, Lwowskie loty, Lotnictwo z szachownicą nr 1, 2002.
S. Pietruski, Lwowskie loty część 2, Lotnictwo z szachownicą nr 2, 2002.
K. A. Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991.
J. Zieliński, W. Wójcik, Lotnicy-kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari, t. I. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920 r., Warszawa-Toruń 2005 (Według autorów tej publikacji lot z obserwatorem Pietruskim miał miejsce miesiąc wcześniej tj. 29.03.1919 r.).
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 36 z dn. 22.09.1920 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 41 z dn. 27.10.1922 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 85 z dn. 27.08.1924 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 45 z dn. 20.10.1926 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 5 z dn. 21.02.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 22 z dn. 25.08.1927 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 15 z dn. 11.11.1928 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 2 z dn. 19.03.1931 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr 5 z dn. 11.04.1933 r.
Dziennik Personalny M.S.Wojsk., Nr14 z dn. 22.12.1934 r.
Rocznik Oficerski 1932, Ministerstwo Spraw Wojskowych Biuro Personalne, Warszawa 1932.

Zobacz podobne artykuły: